KuzeyDoğa Derneği, BM Çölleşme ile Mücadele Sözleşmesi (UNCCD) Akredite Sivil Toplum Kuruluşu ve Dünya Doğa Koruma Birliği (IUCN) üyesidir.

Bizi arayın / Call us

+90 536 329 71 39

+90 474 212 38 84  

KuzeyDoğa Derneği

Ortakapı Mah. Şehit Yusuf Bey Cad.  No:93 Merkez / Kars / Türkiye

KuzeyDoga Association is an acredited CSO in the context of United Nation Convention Combat Desertification  (UNCCD) and a member of International Union for Conservation of Nature (IUCN).

Faydalı Bitkiler (Etnobotani) Projesi

Etnoloji (kültür bilim) ve botani (bitki bilim) kelimelerinden oluşan etnobotani bilimi, bir bölgeye has bitkilerin o yöre halkı tarafından kullanım amaçlarını belirleme amacını taşır. Birçok yerel bitki; gıda, insan ve hayvan tedavisi, doğal boya, oyuncak gibi birçok amaç için kullanılır; fakat bazı kanserlere bile çare olabilecek bu bilgiler, gerek yeni nesillerin ilgisizliğinden gerekse bu konuda fazla araştırma yapılmamasından dolayı günümüzde hızla yok olmaktadır.

 

Bitki çeşitliliği fazla olmayan Almanya'da bile 500'den fazla bitki tıbbi amaçlarla kullanılmaktadır. Romanya, Bulgaristan, Macaristan, Hindistan, Çin ve Japonya gibi birçok ülkede bitkisel tıp çok ilerlemiştir. Zengin coğrafyası ve farklı bitki toplulukları nedeniyle Anadolu'da yaklaşık 10.000 bitki türü vardır ve bunların %30'u başka hiçbir ülkede bulunmamaktadır. Buna rağmen, şehirlere göç nedeniyle, Türkiye'de faydalı bitki kullanma geleneği ve bilgileri ne yazık ki hızla yok olmaktadır.     

 

Bu amaçlar doğrultusunda KuzeyDoğa Derneği olarak, Mayıs-Haziran 2006'da bölgedeki birçok köyü ziyaret edip 500'den fazla anket doldurttuk ve 83 türden 1300'ün üzerinde bitki örneği topladık. Toplanan bitkilerin büyük bir kısmının yöre haklı tarafından ilaç olarak kullanılması, kışın yolları kapanan köylerde halkın kendi ilaçlarını kendisinin ürettiğinin en büyük göstergesidir. Maalesef, yerel faydalı bitki uzmanlarını hızla kaybediyoruz ve belki de bu uzmanların birçok hastalığa çare bulabilecek değerli birikimleri başkalarına aktarılamadan yok oluyor. Bu yüzden bu bilgilerin bir an önce etnobotanistler tarafından toplanması ve yayınlanması gerekmektedir.

 

            Proje amaçlarını özetlersek:

 

  • Bölge öğrencilerine etnobotanik araştırma tekniklerini öğretmek ve konuyu sevdirmek

  • Halkın kullandığı şifalı, yenen ve diğer faydalı bitkileri belirlemek

Bitki Çizim Kursu

Zooloji (hayvan bilim), botanik (bitki bilim) ve entomoloji (böcek bilim) gibi bilim dalları ile kuş gözlemciliği, böcek koleksiyonculuğu, doğa turizmi ve bitki fotoğrafçılığı gibi doğadaki birçok faaliyet için en büyük ihtiyaç, bu canlıların tanınmasını mümkün kılan arazi rehberleridir. Bu canlılarla ilgili bilgilerden ve resimlerden oluşan bu rehberler olmadan bu canlıları teşhis edebilmek ve bu faaliyetleri gerçekleştirmek mümkün değildir. Birçok canlı türünün %100 tanımlanmasını mümkün kılacak kalitede fotoğraf çekmek çok zor hatta imkânsız olduğundan, bu rehberlerde çoğunlukla profesyonel çizimler kullanılır. Teknik canlı çizimi (illustrasyonu) ABD ve Avrupa gibi ülkelerde sanatın önemli bir dalıdır ve sanat fakültelerinde bu konuda gerekli eğitim verilir.

 

Maalesef ülkemizde bu dal henüz yeni başlamaktadır ve ülkemizde profesyonel canlı çizeri olmaması, Türkiye'nin canlılarını kapsayan arazi rehberlerinin oluşturulmasının önünde önemli bir engeldir. Öyle ki dünyanın en ilgi çeken canlıları olan kuşların bile Türkçe bir rehberi sadece 2001 yılında, o da Avrupa rehberi Türkçe ‘ye çevrilerek piyasaya çıkmıştır.        

KuzeyDoğa Derneği olarak 2006 yılında başlattığımız bitki çizim kurslarını 2009 yılı temmuz ayı ile birlikte sonlandırdık. Bu süre içerinde Türkiye’nin çeşitli il ve üniversitelerinden 50 kişiye bitki çizimi öğretilerek, Türkiye’de sadece 3 uzmanı bulunan bu alandaki eksikliğin giderilmesi için başarılı bir çalışma yapılmıştır. 2006 yılından bu güne kadar Kars’ta yetişen yaygın, nadir ya da endemik (yöreye özgü) bitkilerden oluşan 146 türden 158 adet bitki illüstre edilerek KuzeyDoğa Derneği tarafından bilim dünyasına kazandırılmıştır. Bu çizilen bitkiler arasındaki Allium czelghauricum (Endemik) bitkisi, 100 yıl sonra ülkemizde tekrar bulunmuş ve illüstre edilmiştir.